Merkez Bankası son bir yılda 4 kez faiz indirimine gitti. Ancak Diyarbakır’daki özel bankalar faiz indirimine rağmen yatırımcıya yüzde 27’den kredi kullandırdı. Kamu bankaları ise, ‘nakit yok’ diyerek yatırımcıya kredi vermiyor.
Diyarbakır Ticaret ve Sanayi Odası, yüksek faiz veren bankalar hakkında suç duyurusunda bulundu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) geçtiğimiz hafta, yılın son Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında, politika faizini 100 baz puan indirdi ve yüzde 15’ten yüzde 14’e çekti.
Böylece eylülden bu yana politika faizinde 5 puanlık indirim gerçekleştirilmiş oldu. Faiz kararı sonrası dolar kurundaki hareketlilik devam ederken, özel bankaların yatırımcıya yüzde 27-28’den kredi kullandığı ortaya çıktı.
Kentteki özel ve kamu bankaları yüzde 14 faizle Merkez Bankası’ndan aldıkları krediyi yüzde 16-17 ile sanayici ve yatırımcılara kullandırması gerekirken, Diyarbakır’da faiz bandı özel bankalarda yüzde 21 ile 28 arasında değişiyor.
“Bankalar hakkında suç duyurusunda bulunduk”
Independent Türkçe’ye konuşan Ticaret ve Sanayi Odası (DTSO) Başkanı Mehmet Kaya, merkez bankasının geçtiğimiz hafta indirime gittiğini belirterek, odaya bağlı üyelerinin yüzde 27-28’den kredi kullandığını, ellerinde buna dair belge olduğunu söyledi.
Kaya, “Bildiğiniz gibi Merkez Bankası geçtiğimiz hafta faiz indirimine gitti. Dövizde bu kadar büyük oynamalar, yükselmeler olmasına rağmen bir tane üyemizin yüzde 18-19’la kredi kullandığını görmedik, işitmedik. Tek tek sorduk. Özel bankalar yüzde 21’in altında kullandırmadı. Yüzde 28 ile kredi kullandıran özel bankalar var. Özel bankaların büyük bir kısmı yüzde 24-28 bandında kredi kullandırıyor. Elimizde bununla ilgili tespitler var. Yüzde 28 ile kredi kullandıran bankaları bakanlığa ilettik ve suç duyurusunda bulunduk” dedi.
“Yeni politikalar sonuç vermedi”
Hükümetin yeni ekonomik politikasını eleştiren Kaya, yeni ekonomik politikanın sonuç vermediğini dile getirerek, “Biz Kuzey Kore değiliz. Biz ithalatımızla, ihracatımızla, dış ticaret ile övünen bir ülkeyiz. Bunun sayısını arttıran bir ülkeyiz. Bunlar varken sadece bizi bağlayacak önlemler, denenmemiş önlemleri almak doğru bir yöntem değil. Denenmiş, bilinen, sonuç alınmış önlemlerle hareket etmek lazım” ifadelerini kullandı.
“Faiz indiriminin bir anlamı kalmıyor”
Yeni ekonomi politikasının sürdürülebilir bir model olmadığını dile getiren Kaya, yeni modelin büyük faturalara neden olduğunu söylüyor.
Kaya, şunları dile getirdi:
“Piyasaların ciddi bir disiplinine ihtiyacı var. Gerek özel, gerek kamu bankalarının yatırımcılara, sanayicilere düşük faizli kredi vermelerini sağlamak gerekiyor. Eğer bu sağlanamıyorsa, o zaman faiz indiriminin bir anlamı kalmıyor. Yatırımcılar, yaşayabilmek için kredi almak zorunda. Yatırımcı, çekini ödemek, mal almak, fabrikasını çekip çevirmek, işçilerine ödemesini yapmak için kredi kullanıyor. Karlılığın bu kadar düştüğü bir ortamda, kullandığı kredinin yüzde 25’ini faize veren bir işletmenin ayakta kalma şansı yoktu.”
“Bankalar stokçuluk yapıyor”
Independent Türkçe’ye konuşan Diyarbakır Esnaf ve Sanatkarlar odası (DESOB) Başkanı Alican Ebedinoğlu da son bir yılda kentte 958 iş yerinin kapandığını söylüyor.
Esnafın ayakta kalması için somut adımların atılması gerektiğini belirten Ebedinoğlu, “Hükümet bir yandan faizleri düşürüyor ama diğer taraftan özel bankalar bunu uygulamıyor. Bankalar yüzde 20 ile 24 arasında kredi kullandırıyor. Özel bankaların bu keyfi muamelesi esnafı bitirir. Bir nevi Bankalarda stokçuluk yapıyor. Hükümetin acil olarak bu konuya bir çözüm getirmesi şart” diye konuştu.
Kamu bankalarında para sıkıntısının olduğunu dile getiren Ebedinoğlu, esnaf kredilerinin 5,5 inmesi gerektiğini söyledi.
KAYNAK: INDEPENDENT TÜRKÇE – İLYAS AKENGİN
