Konuşması sırasında son yıllarda bölgede meydana gelen olayları sıralayan Erdoğan, “Afganistan’da 40 yıldır devam eden iç karışıklıkların, Libya’daki kardeş kavgasının, Suriye’de 11 yıldır devam eden zulüm ve saldırıların, Afrika’da her yıl 100 binlerce cana mal olan açlık ve fakirliğin menfi yansımalarını en fazla hisseden ülke hiç şüphesiz ülkemiz, vatanımız, Türkiye’dir.” dedi ve ekledi:
“Komşularımıza sırtımızı dönemeyiz. Bu komşuluk ve kardeşlik hukukumuza aykırıdır. Biz kimseye, hiçbir ülkeye husumet beslemiyoruz. Tam tersine, her ülkeyle, toplumla mümkün olan en iyi, en ileri, en samimi ilişkiyi kurmak istiyoruz. Amacımız, yakın komşularımızdan başlayarak çevremizde bir ‘barış ve iş birliği kuşağı’ tesis etmektir.”
Erdoğan, 18 Ağustos’ta Ukrayna ziyareti dönüşü gazetecilere yaptığı açıklamada, son dönemde gündeme gelen Şam yönetimiyle ilişkilerin yeniden tesisiyle ilgili “Siyasette dargınlık olmaz. Her an barış içinde olacaksın. Her an görüşebilme imkânı yakalayacaksın” demişti.
Erdoğan, konuyla ilgili sorulara “uriye ile daha ileri seviyede adımları temin etmemiz gerekiyor. Bu adımları atmak suretiyle, tüm bölgede yani İslam dünyasının bizim komşularımızla olan bu bölgesinde inşallah birçok oyunu biz bozarız.” yanıtını vermişti.
Bu hafta İran’da yayın yapan yarı resmi haber ajansı Tasnim, 15-16 Eylül’de Özbekistan’da yapılacak Şangay Beşlisi toplantısında Rus lider Vladimir Putin’in Erdoğan ile Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad’ı bir araya getireceği; burada üçlü bir görüşme yapılacağı iddiasını haberleştirdi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 5 Ağustos’ta Soçi’de Putin ile görüştükten sonra, “Eylül ayında Şanghay Beşlisi, Özbekistan’da toplanacak. Görüşmemizde Sayın Putin de rica etti; nasip olursa biz de inşallah oradaki toplantıya katılacağız” demişti.
Türkiye, 2011’de Suriye’de başlayan iç savaşta muhaliflere destek verdi, bir süre sonra Şam yönetimini meşru kabul etmediğini açıkladı. Şu an muhaliflerin kontrolündeki kuzeybatı bölgesinde Türk askerleri de mevcut. Ancak son dönemde Şam ile Ankara arasında ilişkilerin yeniden kurulabileceği gündeme geldi.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu geçen hafta, Ekim 2021’de Belgrad’da bir uluslararası toplantıda Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad’la ayaküstü görüştüğünü söylemiş; gelen tepkiler üzerine muhalifler ile Şam yönetimi arasındaki barış görüşmelerine katkı vermek için bu görüşmelerin yapıldığını açıklamıştı.
