Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) verilerine göre yurttaşların bankalara olan borcu hızla arttı. Verileri değerlendiren CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, “Borçlar katlanıyor, üretici ve vatandaş borç sarmalında boğuluyor. Borç dert yaratıyor. Çiftçi arazisini, traktörünü, hayvanını kaybederken vatandaşta yaşam mutluluğunu ve sağlığını kaybediyor” dedi.
Tarım sektörünün bankalara olan borcu 2025 yılının ocak ayında 899 milyar 745 milyon TL iken, eylül ayında 1 trilyon 110 milyar TL’ye yükseldi. Böylece tarım sektörünün bankalara olan borcunda yaklaşık 210 milyar TL’lik artış yaşandı. Verileri yorumlayan CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, zamanında ödenmediği için takibe alınan borç tutarının da aynı dönemde 4 milyar 480 milyon TL’den 10 milyar 303 milyon TL’ye çıkarak yaklaşık yüzde 130 artış gösterdiğini belirtti. Gürer, “Veriler çiftçinin üretimden kazandığını değil, borçlanarak ayakta kalmaya çalıştığını gösteriyor. Artan girdi maliyetleri, düşük taban fiyatlar ve borç baskısı altında üretici üretmeden başka çaresi olmadığı için işini sürdürüyor ancak zirai don ve kuraklık etkisi dışında bazı ürünlerde ki üretim düşmesi çiftçinin içinde bulunduğu durumu da gösteriyor” ifadelerini kullandı.
Çiftçinin traktörü bile icralık
UYAP verilerine göre 2025 kasım ayı itibarıyla Türkiye genelinde 63 traktörün icradan satışa çıkarıldığını hatırlatan Gürer, ayrıca 5 bin 826 tarla ve 32 tarım makinesinin de sulh hukuk ve icra daireleri tarafından satış listesine alındığını belirtti. Gürer, “Yılbaşından beri her ay arazi, traktör ve de bazı illerde hayvanlar icra yoluyla satışa çıkıyor. İllerde yediemin depolarında traktör sayısı artıyor. Üretici emeği ile kazandığı traktörünü, tarlasını icra ile kaybediyor. Bu tablo, tarımda sürdürülebilirliği sorunlu kılıyor. Çiftçi üretimi sürdürmesi için traktör, arazi icraların durmasını sağlayacak kanun teklifini TBMM başkanlığına vermiştik. Bir an önce bu kanun teklifimiz mecliste görülmesi sağlamalıdır” dedi.
Yurttaşların ödediği faizde artış
Yurttaşların tüketici kredileri ve kredi kartı borçları toplamının, 2025 yılı başında 3 trilyon 976 milyar TL iken, 31 Ekim 2025 itibarıyla 5 trilyon 503 milyar TL’ye yükseldiğini belirten Gürer, “Bu da yaklaşık 1 trilyon 527 milyar TL’lik bir artış anlamına geliyor. Yine aynı dönemde icra takibine alınan kredi tutarı da 116 milyar TL’den 219 milyar TL’ye çıkarak yüzde 89 oranında artış gösterdi” diye konuştu.
Yurttaşların 2025 yılının ilk dokuz ayında sadece borçlarına 964,8 milyar TL faiz ödediği bilgisini veren Gürer, bu tutarın 517,2 milyar lirasının bireysel kredilere, 362,9 milyar lirasının kredi kartı borçlarına, 84,7 milyar lirasının ise takipteki borçlardan alınan faizlere gittiğini söyledi. Gürer, “Vatandaş geçen yılın tamamında 908 milyar lira faiz ödemişti. Bu yıl daha dokuzuncu ayda bu rakam geçildi. Bu durum, ekonomik yükün dar ve sabit gelirli vatandaşın sırtına yıkıldığını ortaya koyuyor” dedi.
İcra dairelerine 2025 yılında gelen dosya sayısının 9 milyon 46 bin 439’a ulaştığını vurgulayan Gürer, geçen yılın aynı döneminde bu sayının 7 milyon 940 bin 934 olduğunu belirtti. Gürer, “Böylece yeni gelen icra dosyalarında yaklaşık 1 milyon 100 binlik artış yaşandı. Toplamda derdest dosya sayısı ise 22 milyon 952 binden 24 milyon 920 bine yükselerek neredeyse 2 milyonluk bir artış gösterdi” diye konuştu.
KAYNAK: EVRENSEL – DUYGU AYBER GÜLTEKİN
