Taliban’ın Afganistan yönetimini ele geçirmesiyle başlayan ekonomik çöküntü, okul çağındaki Afgan çocuklarını çalışmak zorunda bıraktı.
Yaz mevsiminde sıcak güneşin altında ailelerinin geçimini sağlamak için saatlerce ter döken çocuk işçileri belirsiz bir gelecek bekliyor.
“O okula giderse, ailesine kim bakacak?”
7 yaşından bu yana tuğla fabrikalarında çalışan ve okulu bırakmak zorunda kalan Hamid, hayatın ağır yükünü omuzlarında taşıyan binlerce Afgan çocuklarından biri.
Hayali, okulu bitirip mühendis olmak ve kendi köy halkına hizmet etmekti. Ancak ülkedeki iç savaş, fakirlik ve siyasi istikrarsızlık buna müsaade etmedi.
Independent Türkçe’nin kamerasının önüne geçip konuşmasına izin vermeyen Hamid’in amcası, “O okula giderse, ailesine kim bakacak? Kim ekmek parası bulacak?” dedi.
Yeğeni ile birlikte tuğla fabrikasında çalışan Lal Mohammad, şunları söyledi:
“Burada mecburen çalışıyoruz. İş yok, gelirimiz yok. Fiyatlar dudak uçuklatıyor. Çocuklar çalışmazlarsa, aileleri aç susuz perişan olur. Okula gitmek önemli ama ekmek bulmak daha önemli.”
Bir günde bin ile bin 300 civarında tuğla yaptıklarını söyleyen Mohammad, “Evimiz kira ve değil kirayı; ev masrafını bile karşılamıyoruz. Anlayacağınız, durumumuz çok kötü” diye konuştu.
Kabil sokaklarında işportacılık yaparak ailesinin geçimini sağlamaya çalışan 14 yaşındaki Fawad, ülkedeki binlerce çocuk işçilerden biri.
14 yaşındaki Fawad, işportacılık ile günde 150 Afgani (30 TL) kazanıyor.
Eve ekmek götürebilmek iç.in çalışmak zorunda olduğunu söyleyen Fawad, şunları anlattı:
“Yeterince para kazanacağımız bir iş yok. İşsizlik nedeniyle burada işportacılık yaparak geçiniyorum. Sabah erken saatlerde evden çıkıp akşama kadar çalışıyorum ve ancak 150 Afgani (30 TL) kazanabiliyorum. Bu para ile eve ancak ekmek götürebiliyorum. Evde 7 kişiyiz ve yemeğe ihtiyacımız var.”
“Taliban geldiği günden bu yana işsizlik arttı. Devlet yetkililerinden ricamız, bize iş yapma imkanı sunmaları” diye konuşan Fawad, sözlerine şunları ekledi:
“Erzak fiyatları her geçen gün daha da artıyor. Devlet yetkililerinden bu fiyatlara bir el atmalarını bekliyoruz. Okula gitmiyorum, çünkü çalışmak zorundayım. İki kuruş para kazanabilmek için okulu terk ettim.”
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Taliban’ın Afganistan’ı ele geçirmeden önce başkent Kabil’in sokaklarında çalışan çocuk sayısını 60 bin olarak tahmin etmişti. Ancak son günlerde bu rakamın 3’e katlandığı söyleniyor.
İnsan Hakları Gözlemcisi’nin raporuna göre, ülkede 5 ile 14 yaş arası çocukların dörtte biri fakirlik nedeniyle çalışmak zorunda.
Uzmanlar, Taliban’a karşı uygulanan uluslararası yaptırımlar devam ettiği sürece, ülkedeki rahatsız edici durumun devam edeceğini öne sürüyorlar.
Ekonomi uzmanı Harun Rahimi, bu krizin altından kalkmak için öncelikle Taliban’ın uluslararası camia tarafından tanınması gerektiğini ve Taliban’ın bu tanımayı hızlandıracak yapıcı adımlar atması gerektiğini söyledi.
KAYNAK: INDEPENDENT TÜRKÇE – SOHRAB OMAR
