Nijer’in başkenti Niamey’de binlerce kişi, geçen hafta gerçekleşen darbeye destek vermek için düzenlenen gösteriye katıldı.
Darbe taraftarları, Nijer’e yaptırımlar uygulayan Batı Afrika ülkelerini protesto etti ve yabancı askerlerin ülkeyi terk etmesini istedi.
Perşembe günü ayrıca Nijer’in Fransa’dan bağımsızlığını kazanmasının 63. yıl dönümüydü.
Ülkede İngiliz ve Fransız askerleri bulunuyor ve bunlar radikal İslamcı militanlara karşı mücadeleye destek veriyor.
Gösteride herhangi bir şiddet olayı yaşanmadı, ancak Pazar günü yapılan darbe yanlısı gösteride, Fransız Büyükelçiliği’ne saldırı olmuştu.
Bunun ardından birçok ülke Nijer’deki diplomatlarını ülkeden tahliye etmeye başladı.
Ayrıca daha önceki gösterilerde Rusya bayrakları ve Rusya lideri Vladimir Putin’e destek sloganları atılması da dikkat çekmişti.
Bu kez destek gösterisini düzenleyenler, katılımcılardan Rusya bayrağı taşımamalarını istedi.
Rusya da darbenin hemen ardından, yönetimin acilen devrik lider Mohamed Bazoum’a geri verilmesini talep eden bir açıklama yapmıştı.
Nijer’deki gazeteciler, darbe yanlıları sokaklarda olsa da, en az onlar kadar Nijerlinin de darbe karşıtı olduğunu aktarıyor.
Bazoum Washington Post’a yazdı, yardım istedi
Cuntanın yönetime el koymasından bu yana gözaltında olan Mohamed Bazoum, Washington Post gazetesinde yayımlanan yazısında, ABD ve tüm uluslararası camiadan ülkesindeki “anayasal düzenin yeniden tesisi” için yardım istedi.
Bazoum yazısına “Bunu bir tutsak olarak yazıyorum. Nijer, ülkedeki demokrasiyi yıkmak isteyen askeri cuntanın saldırısı altında. Cuntanın keyfi ve yasadışı şekilde esir tuttuğu yüzlerce kişiden sadece biriyim” ifadeleriyle başladı.
Bazoum darbenin başarılı olması halinde, Nijer, bölge ülkeler ve tüm dünya için “yıkıcı etkileri” olacağını savundu.
Hükümetinin 2021’de demokratik seçimlerle göreve geldiğini hatırlatan Bazoum, yasal bir hükümeti devirmeye çalışan her girişime karşı çıkılması gerektiğini belirtti.
Ülkesinin bütçesinin yüzde 40’ını dış yardımların oluşturduğuna, darbe başarılı olursa bu yardımın kesileceğine dikkat çeken Bazoum, bunun yanında göreve gelmesinden bu yana ülkedeki güvenliğin de ciddi şekilde arttığını savundu.
Komşu ülkeler Mali ve Burkina Faso’da da ordunun yönetime el koyduğunu hatırlatan Bazoum, buralardaki cuntaların kendi askeri kapasitelerini geliştirmek yerine, Rus paralı asker grubu Wagner’in savaşçılarını ülkelerine soktuklarını belirtti.
Bazoum, Wagner yoluyla tüm Orta Sahra’nın Rus etkisi altına girebileceği, Boko Haram gibi örgütlerin de istikrarsızlığı kendi çıkarları için kullanabileceği uyarısında bulundu.
Bazoum yazısını “ABD hükümetini ve tüm uluslararası toplumu anayasal düzenimizin yeniden tesisi için yardıma çağırıyorum. Demokratik çoğulculuk ve hukukun üstünlüğü de dahil tüm ortak değerlerimiz için mücadele etmek, yoksulluk ve terörizme karşı ilerleme sağlamanın tek yoludur. Nijer halkı tarihimizin bu dönüm noktasındaki yardımlarınızı unutmayacaktır” ifadeleriyle tamamladı.
Ne olmuştu?
Nijer’de bir grup asker 26 Temmuz’da televizyondan darbe yaptıklarını duyurmuş, ardından General Abdourahmane Tchiani kendisini ülkenin yeni lideri ilan etmişti.
Devrik lider Mohamed Bazoum, Nijer’in 1960’taki bağımsızlığından bu yana ilk seçilmiş liderdi. 2021’de göreve gelen Bazoum, bölgedeki İslamcı militanlara karşı mücadelede Batılı ülkeler tarafından önemli bir müttefik olarak görülüyordu.
Bazoum’um kendi korumaları tarafından gözaltında tutulduğu, sağlık durumunun da iyi olduğu açıklanmıştı.
Nüfusunun yaklaşık yüzde 80’i Müslüman olan Nijer, eski bir Fransız sömürgesi.
Ülke ayrıca dünyadaki 7. en büyük uranyum üreticisi.
Bölgesel ve uluslararası tepkiler:
15 Batı Afrika ülkesinden oluşan Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Birliği (Ecowas), darbe ardından ülkeye ekonomik ve ticari yaptırımlar uygulamaya başladı. Ayrıca Bazoum’un Pazar gününe kadar yeniden yönetime getirilmemesi halinde askeri güç kullanabileceklerini açıkladılar.
Senagal, Ecowas’ın kararına bağlı olarak asker desteği vereceğini açıkladı.
Bölgede askeri darbeler sık yaşanıyor. Komşu ülkeler Mali, Burkina Faso ve Guinea’de de geçen yıllarda askerler yönetime el koymuştu.
Ayrıca Nijer’in elektrik dağıtıcısı şirket, komşu Nijerya’nın elektrik akışını kestiğini iddia etti ancak Nijerya’dan buna yönelik bir doğrulama gelmedi.
Kendisini ülkenin yeni lideri ilan General Tchiani, dış ülkeleri “iç işlerine karışmamaları” konusunda uyardı.
