Akaryakıt bayileri için de zor bir dönem yaşanıyor. Sektörde kâr marjları artan giderler ve POS komisyonları nedeniyle hızla azaldı. Alınan bilgiye göre artan kur ve vergilerin de etkisiyle son 1 yılda 2 bini aşkın bayi kapandı. Sektör kuruluşları 31 Ağustos’ta verilecek teminat mektupları için Hazine ve Maliye Bakanlığı’na başvurmaya hazırlanıyor.
Dünya gazetesinden Nurdoğan Arslan‘ın haberine göre, Türkiye akaryakıt sektöründe, bayi tarafında kar marjlarının ‘iyice’ düştüğünden şikayet edilirken bu durum kapanma ve el değiştirmeleri de beraberinde getiriyor. Sektör kaynaklarından derlenen bilgilere göre, 13 binden fazla bayinin bulunduğu sektörde 2022’nin son aylarından bu yana 2 bin civarında bayi kapandı.
Sektörde rafineri çıkışı ve pompa satış fiyatı arasındaki brüt karın yüzde 8 olduğu belirtilirken, bu payın yarısı istasyona yarısı da ana dağıtım şirketine gidiyor. İstasyonlar akaryakıt satışından elde ettikleri yüzde 4’lük brüt karın yüzde 1’ini nakliyeye, yüzde 1,5’ini POS işlemlerinde bankalara ödüyor. Kalan yüzde 1,5 ise personel maaşı, vergi, fatura gibi diğer giderlere harcanıyor.
TABGİS: Çok ciddi sermaye erozyonu var
Sektörün sorun ve beklentilerini DÜNYA’ya değerlendiren Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası (TABGİS) Başkanı Murat Bilgin, “Türkiye’nin 7/24 çalışan en büyük vergi dairesiyiz. Bu vergileri toplarken maalesef yaşama şansı verilen bir kar marjımız yok. Ciddi bir sermaye erozyonumuz var” dedi. Sıkıntıların kaynağının geçmişten geldiğini dile getiren Bilgin, son zamlar ve düzenlemelerle erozyonun had safhaya ulaştığını söyledi.
“1 kuruşluk artış bile bizim için önemli”
Akaryakıt bayilerinin mali yükünün arttığını ifade eden Bilgin, büyükşehirlerdeki istasyonların bile maliyetleri kurtaramaz noktaya geldiğini söyledi. İstanbul Avrupa yakası için 1 Temmuz’da 14 kuruş olan nakliye maliyetinin 19 kuruşu geçtiğine işaret eden Bilgin, “Bizim için 1 kuruşluk artış bile çok önemliyken artış 5 kuruşu geçti” diye konuştu.
“Bir bayide ortalama 15 kişi çalışıyor, istihdam kaybı olur”
Bugün akaryakıt sektöründe 13 binden fazla işletme faaliyet gösterirken maliyetler nedeniyle yaklaşık 2 bin bayi kapandı. Bir bayide ortalama 15 kişi çalışırken toplam istihdam 195-200 bin olarak tahmin ediliyor. Bayilerde kapanmaların devam etmesi durumunda istihdamda da kayıplar yaşanacağı vurgulanıyor.
Şarj için altyapı yatırımları gerekiyor
Akaryakıt istasyonlarında elektrikli araç şarj üniteleri kurulması konusunda, “kafalar çok karışık” yorumu yapan Bilgin, “İstasyonlarımızın çoğunda şarj ünitesi yok. Özellikle İstanbul, Ankara gibi şehirlerde trafolarda, elektrik kapasitelerinde birtakım artışlara da gidilmesi, güçlerin arttırılması gerekiyor. Bunlar ciddi yenileme yatırımları. Burada rekabet de artacak; AVM’ler, evler rakip olacak” dedi.
