Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International), Suriye’nin kuzeyindeki milyonlarca kişiye yardım ulaştırılmasını sağlayan koridorun açık tutulması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ne (BMGK) çağrıda bulundu.
Af Örgütü’nün “Dayanılmaz yaşam koşulları: Suriye’nin kuzeybatısındaki kamplarda ekonomik ve sosyal haklara yetersiz erişim” başlıklı raporu Salı günü Berlin’de açıklandı. Raporda, ülke içinde evlerini terk etmek zorunda kalanların da aralarında bulunduğu en az 4 milyon kişinin bu yardım koridoruna bağımlı olduğu vurgulandı.
Suriye’de muhaliflerin kontrolündeki kuzeybatı bölgesine Türkiye sınırındaki Babül Hava Sınır Kapısı üzerinden yardım gönderilmesine imkân tanıyan BM programı 10 Temmuz’da sona eriyor.
Uluslararası Af Örgütü İltica Politikaları Uzmanı Franziska Vilmar, program sona ermeden BM Güvenlik Konseyi’nin acilen programı uzatmasını gerektiğini söyledi.
1,7 milyon kişi kampta yaşıyor
Raporda, Suriye içinde evlerinden olanların özellikle İdlib bölgesinde zorlu yaşam koşullarına dikkat çekiliyor. Rapora göre, Suriye’nin kuzeybatısındaki kamplarda, yüzde 58’i çocuk olmak üzere 1 milyon 700 bin kişi yaşıyor. Suriye hükümeti tarafından ekonomik ve sosyal hakları kısıtlanan veya engellenen bu insanların uluslararası yardıma muhtaç olduğu da söz konusu raporda vurgulanıyor.
Uluslararası Af Örgütü’nün raporuna göre, yıllardır çadırlarda yaşamak zorunda kalanların akan suya ve tuvalet, banyo gibi temel ihtiyaçlara erişimi ya çok az ya da hiç bulunmuyor. Kamplarda kalan yaklaşık 45 kişi ile konuşarak hazırlanan rapora göre, kamp sakinleri kışın ısınmakta, çadırlarını ve eşyalarını kuru tutmakta ve su temin etmek, tuvalete gitmek gibi ihtiyaçlarını gidermekte büyük zorluk yaşıyor. Kışın ısınmak için çadırlarda plastik, ağaç veya benzeri yanıcı maddelerin yakıldığı, bunların sonucunda sadece 2022 yılının başından beri 68 yangın çıktığı belirtiliyor.
Kadınlara yönelik şiddet
Raporda ayrıca özellikle kadın ve kız çocuklarının toplumsal cinsiyete dayalı şiddete maruz kaldığı ifade ediliyor. Bu şiddetin aile bireyleri, kamp sakinleri, yabancı kişilerin yanı sıra yardım kuruluşlarına mensup kişiler tarafından uygulandığı belirtiliyor. Kampların dolu olmasının, kişiye ait özel alanın neredeyse hiç bulunmamasının, çadırların kilitlenememesinin, kadınların karar alma süreçlerinden uzak tutulmasının şiddet riskini artırdığı aktarılıyor.
Uluslararası yardım
BM Güvenlik Konseyi’nin 2014 yılında kabul ettiği karar tasarısı uyarınca Suriye’nin kuzeybatısındaki bölgelere uluslararası yardım gönderiliyor.
Suriye’de muhaliflerin kontrolündeki bölgelere Irak ve Ürdün’ün yanı sıra Türkiye’deki iki sınır kapısından insani yardım gönderilmesini öngören karar tasarısı, sonraki yıllarda Rusya ve Çin’in itirazları üzerine sınırlandırıldı. Halihazırda Türkiye’deki Babül Hava Sınır Kapısı üzerinden gıda ve ilaç yardımı ulaştırılıyor. BM Güvenlik Konseyi içinde, geçen yıl Temmuz ayında son dakikada yardım programının süresinin 10 Temmuz 2022’ye kadar uzatılması konusunda uzlaşı sağlanmıştı.
